Over de waan van het negativiteitsdenken

Met Negativiteitmania heeft sociaal-psycholoog Rijn Vogelaar een indrukwekkende en relevante aanklacht tegen de waan van negativiteit geschreven. Maar wees gerust, dit betekent niet dat dit zomaar een happy-de-peppy blij positivo boek is. Het is een heel zinvolle bijdrage aan het onderzoek van het leven. 

"Het niet onderzochte leven, is het leven niet waard." (Socrates)

Volgens de oude Griekse filosoof Socrates zijn we fundamenteel van goede wil. De aard van de mens is dat ze goed is. Foute of immorele keuzes en daden gebeuren alleen doordat de mens onwetend is en een gebrek aan inzicht heeft. Inzicht is nodig! Onwetendheid bestrijden! Want hiermee bereiken we het hoogste goed: zelfkennis. Het ging Socrates veel om zelfkennis. Hij verwijst ook naar het opschrift van de Apollotempel (orakel van Delphi): “Ken Uzelve”. Jezelf te begrijpen is waar het om gaat. 

Overigens zijn de Socrates-quotes en associaties van mijzelf. Rijn Vogelaar begint zijn hoofdstukken steevast met stevige of fijnzinnige quotes van anderen die de boel eens lekker opschudden voordat je aan het hoofdstuk begint. Hoofdstukken die overigens weglezen als een trein; door aansprekende relevante kennis, volstrekt heldere analyses en voorbeelden uit onze samenleving. Als auteur weet Rijn je ook als lezer even naast jezelf te zetten. Hierdoor krijg je vanzelf een helder beeld over hoe en waarom we doen wat we doen of waarnaar we neigen.

Doordat Rijn met deze aanklacht tegen de waan van negativiteit de balans weer terugbrengt, wordt opeens zichtbaar wat werkelijke vraagstukken zijn. Waar we onze tanden in kunnen zetten. Het laat onder meer zien hoe overgevoeligheid voor negativiteit een beeld van de werkelijkheid schetst die het niet heeft. Met alle consequenties van dien voor de keuzes die we vervolgens daardoor maken. 

Die nodige balans is ook weer te vinden in het boek zelf. Inspirerende voorbeelden uit de maatschappij die de negativiteitswaan hebben verlaten, laten nu al hoopgevende resultaten zien. Bovendien laat het zien hoe overweldigend de hoeveelheid positieve verworvenheden al zijn. Zonder ons te hoeven wentelen in zelfgenoegzaamheid mogen we gerust onze zegeningen tellen.

Ik ben zelf begonnen met het schrijven van een boek. Na jaren gewerkt te hebben met mensen over ‘werken’, als arbeidsbemiddelaar, arbeidsdeskundige en beleidsadviseur schrijf ik nu een boek over de mens, het leven, het werk. Al jaren zie ik hoe burn-outs en depressies bittere wissels trekken in een werkend mensenleven. Wat helpt, en wat juist niet helpt om ‘te worden wie je bent’. 

Voor mijn boek lees ik veel. En zojuist sluit ik het boek van Rijn Vogelaar. Er zijn veel goede boeken. En soms verzucht ik wanneer ik een boek uit heb: “dit zouden we eigenlijk allemaal moeten lezen”.  Dit is zo’n boek.

Als we onszelf beter begrijpen hoeven we niet, als een herhaling van zetten, steeds dezelfde denkfouten te maken. Zoals steeds in de valkuil van het negativisme te stappen.  We gaan begrijpen waarom we dat van nature doen, wat het effect hiervan is op ons zelf, op onze samenleving en vooral, hoe we dat kunnen beïnvloeden. Want dat kan! Als individu worden we wijzer en de samenleving waarin we leven, een stuk constructiever. 

"Het is onmogelijk om het goede niet te doen als je het eenmaal kent." (Socrates)

Zo is het. Lees dit boek!